ಎರಡು ಯಜಮಾಾರ ಕುದುರೆ ಹಾಗೂ ದಾಂಪತ್ಯ ಗೀತೆ.....

ಎರಡು ಯಜಮಾನರ ಕುದುರೆ ಏಕೆ ಸೊರಗುತ್ತದೆ? – ಒಂದು ಕುಟುಂಬ ಕಲಿಸುವ ಪಾಠ

 

ಹೀಗೆ ಜೀವನ ನಡೆಯುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲವೂ ಉತ್ತಮವಾಗಿಯೆ ಸಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದಾಗ ಅಕಸ್ಮಾತ್ ಆಗಿ ಏನೋ ಒಂದು ಘಟಿಸುತ್ತದೆ. ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ನೀವು ಆ ಘಟನೆ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತ್ರ ಯೋಚಿಸುತ್ತಿರಿ. ಆದರೆ ಆ ಘಟನೆ ಜರುಗಲು ಬಹು ಹಿಂದಿನಿಂದಲೆ ಒಂದು ಹಲವಾರು ಕಾರಣಗಳು ಸುಪ್ತವಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುತ್ತವೆ. ಕುಟುಂಬವನ್ನೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ. ಎಲ್ಲವೂ ಚೆನ್ನಾಗಿದೆ ಅನ್ನುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಏನೋ ಅಚಾತುರ್ಯ ನಡೆದು ಬಿಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ   ಕುಟುಂಬವೂ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ರಾಜ್ಯವಿದ್ದಂತೆ. ಆ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರೀತಿ ಇರುತ್ತದೆ, ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳು ಇರುತ್ತವೆ, ಕನಸುಗಳಿರುತ್ತವೆ, ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳೂ ಇರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಮೀರಿ ಆ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಒಂದಾಗಿ ಹಿಡಿದಿಡುವ ಶಕ್ತಿ ಯಾವುದು ಎಂದರೆ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ವಿಶ್ವಾಸ.

ಒಂದು ಹಳೆಯ ಗಾದೆಯನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು,

"ಎರಡು ಯಜಮಾನರಿರುವ ಕುದುರೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಸೊರಗಿರುತ್ತದೆ; ಇಬ್ಬರು ನಾಯಕರು ನಡೆಸುವ ಹಡಗು ಮುಳುಗುತ್ತದೆ."

ಮೊದಲ ನೋಟಕ್ಕೆ ಇದು ಕುದುರೆ ಮತ್ತು ಹಡಗಿನ ಕಥೆಯಂತೆ ಕಾಣಬಹುದು. ಆದರೆ ನಿಜವಾಗಿ ಇದು ಕುಟುಂಬದ ಬದುಕನ್ನು ಕನ್ನಡಿಯಂತೆ ತೋರಿಸುವ ಜೀವನದ ತತ್ವ.

ಒಂದು ಮನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಐದು ವರ್ಷದ ಮಗನನ್ನು ಊಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ತಂದೆ, "ಪ್ರತಿದಿನ ಒಂದು ಗಂಟೆ ಓದು" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ತಾಯಿ, "ಇವತ್ತು ಬಿಡು, ನಾಳೆಯಿಂದ ಓದಲಿ" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅಜ್ಜ, "ಚಿಕ್ಕವನು, ಆಟ ಆಡಲಿ" ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಅಜ್ಜಿ, "ಮಗುವಿನ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಹಾಕಬೇಡಿ" ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.

ಇಲ್ಲಿ ತಪ್ಪು ಯಾರದ್ದು?

ಬಹುಶಃ ಯಾರದ್ದೂ ಅಲ್ಲ. ಎಲ್ಲರೂ ಮಗುವಿನ ಒಳಿತನ್ನೇ ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಎಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಮಗು ಯಾವ ನಿಯಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಗೊಂದಲಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕುತ್ತದೆ. ಕೊನೆಗೆ ಅದು ಶಿಸ್ತನ್ನೇ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

ಇದೇ "ಎರಡು ಯಜಮಾನರ ಕುದುರೆ" ಎಂಬ ಗಾದೆಯ ಮೊದಲ ಅರ್ಥ.ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ದೃಶ್ಯ ನೋಡೋಣ.

ತಂದೆ ಮಗನಿಗೆ, "ಈ ತಿಂಗಳು ಅನಗತ್ಯ ಖರ್ಚು ಬೇಡ" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ತಾಯಿ ಗುಟ್ಟಾಗಿ ಹಣ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲ ದಿನಗಳ ನಂತರ ತಂದೆ ಮಗನನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದಾಗ, "ಅಮ್ಮ ಕೊಟ್ಟರು" ಎಂಬ ಉತ್ತರ ಬರುತ್ತದೆ.

ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಹಣದ ವಿಷಯವಲ್ಲ, ಮನೆಯ ನಿಯಮದ ಬಲವೂ ಕುಗ್ಗುತ್ತದೆ. ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಒಂದು ಸಂದೇಶ ಹೋಗುತ್ತದೆ: "ಮನೆಯ ನಿಯಮವನ್ನು ಬೇಕಾದರೆ ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಮೂಲಕ ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದು."

ಇದು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಶಿಸ್ತಿನ ಕುಸಿತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.

ಅಂದರೆ ಈ ಗಾದೆ ಮನೆಯಲ್ಲೊಬ್ಬನೇ ಅಧಿಕಾರ ನಡೆಸಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ನಿರ್ಧಾರಗಳು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದರೂ ಮಕ್ಕಳ ಮುಂದೆ ಅವು ಒಂದೇ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ಒಳ್ಳೆಯ ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳೇ ಇರುವುದಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದು ತಪ್ಪು. ಉತ್ತಮ ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲೂ ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಗಂಡನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಬೇರೆ, ಹೆಂಡತಿಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಬೇರೆ ಆಗಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಅವರು ಮಕ್ಕಳ ಮುಂದೆ ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಮೊದಲು ಮಾತನಾಡಿ, ನಂತರ ಒಂದೇ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರುತ್ತಾರೆ.ಅಲ್ಲಿಯೇ ಕುಟುಂಬದ ಬಲ ಇದೆ.

ಈಗ ಗಾದೆಯ ಎರಡನೇ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಬರೋಣ.

"ಇಬ್ಬರು ನಾಯಕರು ನಡೆಸುವ ಹಡಗು ಮುಳುಗುತ್ತದೆ."

ಕುಟುಂಬವೂ ಒಂದು ಹಡಗಿನಂತೆಯೇ. ಜೀವನವೆಂಬ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಅದು ಅನೇಕ ಬಿರುಗಾಳಿಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ—ಆರ್ಥಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು, ಆರೋಗ್ಯದ ಸವಾಲುಗಳು, ಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಂಬಂಧಗಳ ಒತ್ತಡ, ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಘಟನೆಗಳು.

ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು "ಈ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಹೋಗೋಣ" ಎಂದರೆ, ಇನ್ನೊಬ್ಬರು "ಇಲ್ಲ, ಆ ದಿಕ್ಕೇ ಸರಿಯಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಎಲ್ಲರ ಮುಂದೆ ವಾದಿಸಿದರೆ, ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಭದ್ರತೆಯ ಭಾವನೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಮನೆಯೊಳಗೆ ಗೊಂದಲ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ.

ಹಡಗು ಮುಳುಗುವುದು ಒಂದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಮೊದಲು ದಿಕ್ಕು ತಪ್ಪುತ್ತದೆ. ನಂತರ ವೇಗ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಬಳಿಕ ವಿಶ್ವಾಸ ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ. ಕೊನೆಗೆ ಅಪಘಾತ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ.

ಕುಟುಂಬಗಳೂ ಹಾಗೆಯೇ ಒಡೆಯುತ್ತವೆ. ಮೊದಲು ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಬಿರುಕು ಬರುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಮನಸ್ಸುಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತರ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಕೊನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಗಳು ದುರ್ಬಲವಾಗುತ್ತವೆ.

ಒಂದು ಕುಟುಂಬದ ನಾಯಕತ್ವ ಎಂದರೆ ಅಧಿಕಾರ ಪ್ರದರ್ಶನವಲ್ಲ; ಅದು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯ ಪ್ರದರ್ಶನ.

ಒಳ್ಳೆಯ ತಂದೆ ಎಂದರೆ ತನ್ನ ಮಾತನ್ನೇ ಅಂತಿಮ ಎಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸುವವನು ಅಲ್ಲ; ಎಲ್ಲರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಕೇಳಿ, ಕುಟುಂಬದ ಹಿತದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವವನು.

ಒಳ್ಳೆಯ ತಾಯಿ ಎಂದರೆ ಗಂಡನ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಅಂಧವಾಗಿ ಅನುಸರಿಸುವವಳು ಅಲ್ಲ; ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಾಗ ತನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಹೇಳಿ, ನಂತರ ಒಗ್ಗಟ್ಟಿನಿಂದ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುವವಳು.

ಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಪಾಠ ಇಲ್ಲಿದೆ. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ತಂದೆ-ತಾಯಿ ಪರಸ್ಪರ ಗೌರವದಿಂದ ಮಾತನಾಡುವುದನ್ನು ನೋಡಿದ ಮಗು, ಮುಂದೆ ಸಮಾಜದಲ್ಲೂ ಅದೇ ಗೌರವವನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತದೆ. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ಎಲ್ಲರೂ ಬದ್ಧರಾಗಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡ ಮಗು, ಜೀವನದಲ್ಲೂ ಶಿಸ್ತಿಗೆ ಮಹತ್ವ ಕೊಡುತ್ತದೆ.

ಈ ಗಾದೆಯ ನಿಜವಾದ ಸಂದೇಶ ಒಂದೇ:

ಒಂದು ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಉಳಿಸುವುದು ಕೇವಲ ಪ್ರೀತಿಯಲ್ಲ. ಪ್ರೀತಿಗೆ ಜೊತೆಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ, ಪರಸ್ಪರ ಗೌರವ, ಹಂಚಿಕೊಂಡ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಮತ್ತು ಒಂದೇ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸಾಗುವ ಮನೋಭಾವ ಅಗತ್ಯ.

ಮನೆಯ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಭಿನ್ನವಾಗಬಹುದು, ಆದರೆ ಮನೆಯ ದಿಕ್ಕು ಒಂದೇ ಆಗಿರಬೇಕು. ತಂದೆ ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಇಬ್ಬರೂ ಸಮಾನ ಗೌರವದ ಆಧಾರಸ್ತಂಭಗಳು. ಅವರು ಪರಸ್ಪರವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಮಕ್ಕಳ ಭವಿಷ್ಯ ಗಟ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಗಾದೆಯನ್ನು ಕುಟುಂಬದ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಬಹುದು:

"ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಎರಡು ಇರಬಹುದು; ಆದರೆ ದಿಕ್ಕು ಒಂದೇ ಇರಬೇಕು. ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು; ಆದರೆ ಪರಸ್ಪರದ ವಿಶ್ವಾಸ ಎಂದಿಗೂ ಒಡೆಯಬಾರದು. ಅದೇ ಸುಖೀ ಕುಟುಂಬದ ನಿಜವಾದ ರಹಸ್ಯ."

ಹೀಗೆ ಒಂದು ಕುಟುಂಬ ನೈಜವಾಗಿ ಜೀವನವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ ಬಾಳಬೇಕೆಂದರೆ ಅದು ಒಬ್ಬರ ನಾಯಕತ್ವಕ್ಕೆ , ಅಥವಾ ಪರಸ್ಪರ ವಿಶ್ವಾಸವುಳ್ಳ ಮನೆಯ ಸದಸ್ಯರ ನಿರ್ಣಯಗಳಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರಬೇಕು. 

ಇಲ್ಲವಾದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದ ಇನ್ನೊಂದು ಗಾದೆಯಂತೆ "ಎತ್ತು ಏರಿಗೆ ಎಳೆದರೆ, ಕೋಣ ಕೇರಿಗೆ ಎಳೆದಂತೆ" ಆಗುತ್ತದೆ ಜೀವನ....

ಶುಭವಾಗಲಿ.

ಸಮಭಾವ ಸಮಜೀವದ ಸಮಾಜಕ್ಕಾಗಿ ನಮ್ಮೊಳಗೊಂದು ಅಂತರಂಗದ ಚಳುವಳಿ.

ಲೇಖಕರು:-

ಎನ್ ಮುದ್ದಾಳೆ.

ಕನ್ನಡ ಸಹ ಶಿಕ್ಷಕರು.

ಕಿ.ರಾ.ಚ.ವ.ಶಾಲೆ. ಭಾಲ್ಕಿ.